Wanneer krijg je onregelmatigheidstoeslag?

Onregelmatigheidstoeslag, meestal afgekort als ORT, is een toeslag op het uurloon voor werken op onregelmatige tijden: avond, nacht, weekend en feestdagen. Voor sectoren met ploegen of flexpool is het een van de grootste en foutgevoeligste posten in de loonkosten. En het is precies het soort regel dat je op de dag van het rooster maakt, maar pas een maand later op de loonstrook terugziet.

Waarom ORT zo lastig is om goed te doen

ORT klinkt eenvoudig: werk je op een “ongebruikelijk” moment, dan krijg je een percentage extra. In de praktijk zitten er drie lagen complexiteit in:

1. Het percentage hangt af van het tijdvak. Een uur op zaterdagavond telt anders dan een uur op dinsdagmiddag, en een nachtelijk uur weer anders. Eén dienst kan meerdere tarieven bevatten.
2. De grenzen liggen niet overal gelijk. Wanneer begint “avond”? Wanneer telt een uur als nacht? Dat is niet universeel; het staat in je cao.
3. Het loopt door in andere berekeningen. ORT werkt door in vakantiegeld, in doorbetaling bij verlof en soms in pensioengrondslagen. Een fout aan de voorkant verspreidt zich.

Bij handmatig roosteren betekent dit dat iemand per dienst moet nagaan welke uren in welk tijdvak vallen, welk percentage daarbij hoort, en dat optellen. Dat is precies het werk waar fouten insluipen, en waar een uur te veel of te weinig direct geld kost.

Waarom het per cao verschilt

Er is geen landelijk vast ORT-tarief. De precieze tijdvakken en percentages staan in de cao van je sector, en die verschillen behoorlijk. Een zorg-cao kent andere nacht- en weekendregels dan een horeca-cao of een cao voor het beroepsgoederenvervoer. Soms zit er ook een bedrijfs-cao overheen met eigen afspraken.

Dat maakt generieke “ORT-calculators” op internet beperkt bruikbaar: ze gaan uit van één set percentages, terwijl jouw cao net andere grenzen hanteert. Om ORT echt foutloos te krijgen, moet het systeem de regels van jouw cao kennen, niet een gemiddelde.

In de horeca loopt dit het vaakst mis op stapeling: een zaterdagavonddienst valt deels in het zaterdagtarief en deels in het avondtarief, en die twee mag je niet zomaar bij elkaar optellen. De concrete tijdvakken en percentages van de CAO Horeca, met de fouten die planners daar structureel in maken, staan in de gids over horeca-roosters.

Let op: de exacte percentages en tijdvakken staan in je eigen cao en kunnen wijzigen. Ga voor je loonbeleid altijd uit van de actuele cao-tekst.

Zo houd je ORT foutloos in je rooster

Een paar principes die het verschil maken:

• Reken op het moment van plannen, niet achteraf. Als je pas bij de loonverwerking ziet wat een dienst kost, kun je niet meer bijsturen. Zie je het toeslagbedrag terwijl je het rooster maakt, dan kun je een dure dienst bewust plannen of juist vermijden.
• Leg de cao-regels eenmalig vast, niet per dienst opnieuw. De tijdvakken en percentages van jouw cao stel je eenmaal in; daarna rekent het systeem elke dienst automatisch door. Dat haalt de handmatige optelsom, en de fouten, eruit.
• Koppel ORT aan je totale loonkosten. ORT is een deel van het plaatje. Wil je op kosten sturen, dan wil je per afdeling zien hoeveel toeslag je inplant, zodat je keuzes kunt maken voordat de maand voorbij is.

Zo doet AIX Forge het

In AIX Forge stel je de cao-toeslagregels van je sector eenmalig in: de tijdvakken en percentages die voor jou gelden. Daarna rekent het systeem elke dienst automatisch door, zichtbaar terwijl je plant. Je ziet per dienst en per afdeling wat de toeslag doet met je loonkosten, en je kunt bijsturen voordat je publiceert. Samen met de live-controle op de Arbeidstijdenwet betekent dat: je plant binnen de wet en binnen budget, zonder dat je elke regel uit je hoofd hoeft te kennen.

Wil je zien hoe dat voor jouw cao werkt? Plan een demo of probeer 90 dagen gratis. Wil je eerst een dienst toetsen aan de Arbeidstijdenwet? Gebruik de gratis ATW-rooster-check. En benieuwd wat je huidige planning kost? Reken het uit met de roosterkosten-calculator.